Jak bezpiecznie usuwać pliki na Macu (i dlaczego większość porad jest przestarzała)

Opróżnienie Kosza nie usuwa pliku. Kasuje wpis, który na niego wskazuje, i oznacza miejsce jako gotowe do ponownego użycia. Dopóki tego miejsca coś nie nadpisze, zawartość nadal leży na dysku i znajdzie ją którykolwiek z kilkunastu darmowych programów do odzyskiwania.

Większość porad, jak to naprawić na Macu, jest o kilka wersji systemu do tyłu. Najpierw więc dwie poprawki, bo właśnie te dwie powtarzane są najczęściej.

Dwie porady, które już nie działają

„Użyj Opróżnij Kosz w sposób bezpieczny”. Apple usunęło tę funkcję w OS X 10.11 El Capitan w 2015 roku. Nie dlatego, że była zbędna — tylko dlatego, że Apple przestało móc zagwarantować jej działanie na dyskach SSD, które stały się wtedy standardem. Pozycji w menu nie ma; nie ma czego włączać.

„Nadpisz plik przez rm -P”. Zapytaj własnego Maca, co robi ta flaga:

man rm

Znajdź -P:

-P      This flag has no effect.  It is kept only for backwards
        compatibility with 4.4BSD-Lite2.

Nie robi nic. Poradniki nadal ją polecają. Pokrewne polecenie srm usunięto z macOS całkowicie — which srm nie zwróci niczego.

Dlaczego nadpisywanie przestało być pewne

Na dysku talerzowym blok logiczny odpowiada konkretnemu miejscu na talerzu. Nadpiszesz je zerami i starych danych nie ma.

SSD tak nie działają. Kontroler wyrównuje zużycie: kiedy zapisujesz w „miejsce”, zwykle zapisuje do świeżej komórki fizycznej i przestawia wskaźnik, a pierwotna komórka nadal trzyma Twoje stare dane, dopóki nie dotrze do niej odśmiecanie — którego system operacyjny nie może ani wymusić, ani zobaczyć. Wielokrotne nadpisanie pliku na wewnętrznym SSD może więc zostawić kilka kopii nietkniętych w komórkach, do których nie da się zaadresować.

Dlatego Apple funkcję usunęło, zamiast ją naprawiać.

Co naprawdę chroni dane na współczesnym Macu

Szyfrowanie całego dysku, włączone zanim jest co ukrywać. Przy włączonym FileVault wszystko na dysku wewnętrznym jest zaszyfrowane w spoczynku. Usunięte, ale nienadpisane resztki to nieczytelny szyfrogram. To własna odpowiedź Apple, a na Macu z Apple Silicon koszt wydajnościowy jest pomijalny.

Sprawdź, czy jest włączone:

fdesetup status

Jeśli pisze FileVault is Off, włącz je w Ustawieniach systemowych → Prywatność i ochrona → FileVault, zanim zajmiesz się czymkolwiek innym z tej strony. To zdecydowanie najbardziej wartościowa rzecz tutaj.

Wymaż całą zawartość i ustawienia, kiedy sprzedajesz komputer. W Ustawieniach systemowych → Ogólne → Przenieś lub wyzeruj. Na współczesnych Macach niszczy to klucze szyfrowania, co natychmiast czyni cały dysk nieczytelnym — znacznie pewniej niż jakiekolwiek nadpisywanie.

Gdzie nadpisywanie nadal naprawdę działa

Zewnętrzne dyski talerzowe i pendrive’y. Bez wyrównywania zużycia, bez przemapowania. Nadpisanie faktycznie niszczy dane, a wiele przebiegów ma sens.

Dokładnie ten przypadek wbudowane narzędzia porzuciły. macOS nie daje już na to żadnego interfejsu — a sytuacja jest całkiem zwyczajna: stary dysk z kopiami zapasowymi, który komuś oddajesz, pendrive, na którym jeździły dokumenty klientów, karta z aparatu.

ByEase File Tools ma do tego Safe Eraser: usuwanie z pominięciem Kosza, z 1, 3 lub 7 przebiegami nadpisywania dla nośników zewnętrznych. I szczerze o granicy: na zewnętrznym dysku talerzowym albo pendrivie pokonuje to oprogramowanie do odzyskiwania. Na wewnętrznym SSD nie — i nie potrafi tego nic na poziomie aplikacji. Traktuj nadpisywanie jako narzędzie do nośników wymiennych, a FileVault jako narzędzie do samego komputera.

Praktyczna zasada

1. FileVault włączony, zawsze. To jest to, co naprawdę trzyma.
2. Wrażliwe pliki na nośnikach wymiennych: nadpisać, zanim dysk opuści Twoje ręce.
3. Przy sprzedaży lub zwrocie Maca: wymazać całą zawartość i ustawienia, a nie kasować plik po pliku.
4. Nie traktuj opróżnionego Kosza jako usunięcia. Nigdy nim nie był.

Powiązane

• Usuń metadane, zanim udostępnisz plik — druga rzecz, która wyjeżdża razem z Twoimi dokumentami